Het schooljaar 2026-2027 begint met concrete veranderingen in de Franse klassen. Tussen een nationaal kader voor kunstmatige intelligentie, nieuwe Europese eisen op het gebied van opleiding en PISA-resultaten die vragen oproepen, ondergaat de onderwijswereld een periode van snelle veranderingen. Hier zijn de trends die de school en de opleiding in Frankrijk hertekenen.
Een nationaal kader voor AI in de klas: wat verandert er volgens het schoolniveau
Sinds juni 2025 beschikt het ministerie van Onderwijs over een nationaal kader voor het gebruik van generatieve AI voor leerlingen en docenten. Dit kader maakt een onderscheid tussen twee zaken: bewustwording van de werking van AI en het autonoom gebruik van tools zoals ChatGPT.
In het basisonderwijs kunnen leerlingen ontdekken wat kunstmatige intelligentie is, maar zonder een account aan te maken op een publiek toegankelijk hulpmiddel. Het idee is om het mechanisme uit te leggen zonder jonge kinderen bloot te stellen aan interfaces die voor volwassenen zijn ontworpen.
Vanaf de 4e klas wordt het gebruik van generatieve AI mogelijk. Er geldt een strikte voorwaarde: de docent definieert en begeleidt elke pedagogische activiteit. Het hulpmiddel vervangt nooit de menselijke beslissing. In de middelbare school is een meer autonoom gebruik toegestaan, zolang dit binnen een expliciet leerraam blijft.
Deze grens die is vastgesteld op de 4e klas vormt een duidelijke richtlijn voor de pedagogische teams, die tot nu toe ontbraken aan specifieke richtlijnen. Om deze evoluties dagelijks te volgen, geven gespecialiseerde media zoals echosdecole.fr regelmatig de beslissingen door die de schoolse levens beïnvloeden.
AI Act en opleidingsverplichting voor AI: wat Europa vanaf 2025 oplegt
Heeft u gehoord van de Europese verordening over kunstmatige intelligentie, de beroemde AI Act? Artikel 4 heeft direct betrekking op de onderwijsector. Het verplicht elke organisatie die een AI-systeem inzet of gebruikt, om een voldoende niveau van beheersing van AI bij haar personeel te waarborgen.
Concreet betekent dit dat scholen en opleidingsinstellingen hun teams moeten opleiden. Niet alleen de docenten technologie of informatica, maar al het personeel dat met deze tools in contact komt.
Deze verplichting is geleidelijk van kracht geworden. Het beperkt zich niet tot de particuliere sector of techbedrijven. Scholen, middelbare scholen en lycea die AI-tools in hun praktijken integreren, vallen onder deze verplichting. De vraag naar de opleiding van docenten, vaak op de achtergrond geplaatst, wordt een Europees regelgevend onderwerp.
Wat dit betekent voor Franse docenten
Het ministerie van Onderwijs moet aangepaste opleidingsprogramma’s organiseren. Docenten opleiden in AI is geen optie meer, het is een Europese wettelijke verplichting. De academies beginnen modules te structureren, maar de uitrol blijft ongelijk verdeeld over de regio’s.
- Elke docent die een AI-tool in de klas gebruikt, moet de werking, de vooroordelen en de beperkingen ervan begrijpen.
- De schoolleiders zijn verantwoordelijk voor het controleren of dit niveau van competentie is bereikt in hun teams.
- De organisaties voor permanente vorming moeten AI integreren in hun catalogi, anders zijn ze niet in overeenstemming met de Europese verordening.
PISA-resultaten 2025: een gedeelde daling op het niveau van de OESO
De PISA-enquête 2025, uitgevoerd door de OESO, bevestigt een belangrijke trend: de resultaten van leerlingen dalen in de meeste OESO-landen, niet alleen in Frankrijk. Deze gedeelde vaststelling ontslaat niemand van verantwoordelijkheid, maar verandert de gebruikelijke lezing van de “Franse achterstand”.
Frankrijk bevindt zich in deze gemeenschappelijke dynamiek. Het ministerie spreekt van een “verhoging die moet worden voortgezet”, wat impliceert dat de recent genomen maatregelen (versterking van de basisvaardigheden, splitsingen in prioritaire educatie) nog niet al hun effecten hebben gehad.
PISA meet voor het eerst het schoolgebruik van AI
Opmerkelijk is dat de editie 2025 van PISA voor het eerst indicatoren opneemt over het gebruik van kunstmatige intelligentie in een schoolcontext. Dit is een keerpunt in de internationale evaluatie van onderwijssystemen. We meten niet alleen lezen of wiskunde, maar ook de capaciteit van onderwijssystemen om nieuwe generatie digitale tools te integreren.
Versterkte normen voor taalbeheersing bij examens 2027
Naast de digitale aspecten betreft een ander belangrijk punt de beheersing van het Frans. Het ministerie heeft nieuwe normen voor taalbeheersing bij alle examens van de sessie 2027 aangekondigd. Spelling, syntaxis en de kwaliteit van de schriftelijke uitdrukking zullen zwaarder wegen in de beoordeling.
Deze maatregel heeft betrekking op het brevet, het baccalauréat en de beroepsexamens. Het weerspiegelt een gedeelde vaststelling van veel docenten: de kwaliteit van het schriftelijke werk neemt af, ook in de post-bac opleidingen. Alle disciplines zijn betrokken, niet alleen het Frans: een slecht geschreven geschiedenis- of wetenschapsopdracht zal ook worden bestraft.
Deze verstrenging creëert een debat. Sommigen zien het als een positief signaal voor de herwaardering van het schriftelijke werk. Anderen maken zich zorgen over een bestraffing van leerlingen uit milieus waar de taalkundige norm thuis minder wordt nageleefd.
Wat deze trends betekenen voor het nieuwe schooljaar en daarna
De Franse onderwijswereld bevindt zich op het kruispunt van twee bewegingen. Aan de ene kant de versnelde integratie van AI, omkaderd door nationale en Europese teksten. Aan de andere kant een terugkeer naar de fundamentele eisen op het gebied van schriftelijke taal en basiskennis zoals gemeten door PISA.
De uitdaging is niet om te kiezen tussen digitaal en fundamenteel, maar om docenten op te leiden die in staat zijn om tussen beide te navigeren. De komende maanden zullen laten zien of de middelen de uitgesproken ambities volgen.
